Je zit midden in je werk. Geen meldingen, geen trilling, geen reden. En toch pak je je telefoon. Even kijken, niks bijzonders en terug aan het werk. Vijf minuten later; weer.
Dit gebeurt niet omdat je lui bent, of omdat je geen discipline hebt. Het gebeurt omdat je brein hierop is getraind. Dat sluit ook aan bij het patroon dat ik eerder beschreef in “waarom we onze telefoon pakken zonder reden“.
We checken onze telefoon vaker op werk dan we denken
Onderzoek laat zien dat kenniswerkers gemiddeld elke 3 tot 5 minuten worden onderbroken. Niet alleen door anderen, maar vooral door zichzelf. Dat blijkt onder andere uit studies van Gloria Mark en collega’s over afleiding en onderbrekingen op het werk.
Veel van die onderbrekingen zijn telefoongerelateerd:
- Even Whatsapp
- Even mail
- Even “kijken of er iets iets”
Vaak zonder concrete aanleiding. Het probleem is niet die ene check, maar de opeenstapeling ervan.
Wat er in je brein gebeurt bij elke check
Elke keer dat je je telefoon pakt:
- Schakel je van taak
- Activeer je je aandachtssysteem
- Verbreek je je focus
Onderzoek toont aan dat het gemiddeld 23 minuten duurt voordat je na een onderbreking weer volledig gefocust bent.
Dat betekent niet dat je 23 minuten niks doet, maar het betekent wel dat je werk minder diep en meer versnipperd wordt.
Multitasken bestaat niet (maar we denken van wel)
Wat we “multitasking” noemen is eigenlijk voortdurend schakelen. Dat kost energie en capaciteit en het vermindert prestaties.
Onderzoek van Standord University laat zien dat zware multitaskers:
- Sneller afgeleid zijn
- Moeite hebben met filteren van irrelevante informatie
- Slechter presteren op concentratietaken
Met andere woorden: hoe vaker je wisselt, hoe minder scherp je wordt. Niet omdat je iets fout doet, maar omdat je brein daar simpelweg niet voor gebouwd is.
Waarom werk dit patroon versterkt
Werk vraagt inspanning. Concentratie. Soms ook lichte stress of weerstand. Je telefoon biedt het tegenovergestelde: snelle afleiding, directe beloning, geen inspanning.
Dat maakt hem zo verleidelijk tijdens werkmomenten. Niet omdat je je werk niet belangrijk vindt, maar omdat je brein even lucht zoekt.
In een periode waarin ik bewust afstand nam van sociale media merkte ik pas hoe automatisch dat grijpen eigenlijk was. Zie “wat er gebeurt als je 1 week geen social media gebruikt”
Alleen al de aanwezigheid van je telefoon telt mee
Er is nog iets dat vaak wordt onderschat: een telefoon hoeft niet actief te zijn om effect te hebben. Uit onderzoek blijkt dat mensen slechter presteren op cognitieve taken wanneer hun telefoon zichtbaar is, zelfs als hij uit staat. Het brein blijft anticiperen.
Wat dit op de lange termijn doet
Veel kleine onderbrekingen leiden zelden tot een groot probleem. Ze zorgen voor een langzaam verschuivende norm. Minder diepte, meer vermoeidheid. Het gevoel dat alles doorloopt en niets echt af is. Altijd bereikbaar zijn voelt normaal, maar normaal is niet hetzelfde als gezond.
Dit gaat niet over alles uitzetten of offline verdwijnen. Het gaat over voorwaarden creëren voor aandacht. Je telefoon uit zicht leggen tijdens focuswerk is vaak al genoeg. Net als werken in duidelijke tijdsblokken en accepteren dat de drang om te checken er even mag zijn zonder eraan toe te geven. Die onrust zakt vanzelf.